Το μπρίκι, ο πάγος και 2 κιλά κεφτέδες
Πρόλογος: Στα ψηλά, στα όμορφα
Υπάρχουν μέρες που το ημερολόγιο στον τοίχο γράφει «15 Δεκεμβρίου», η λογική σου ψιθυρίζει να κάτσεις στη ζεστασιά του σπιτιού σου και οι προβλέψεις για τον καιρό στα 2.000 κάνουν την τρίχα να σηκώνεται και την μύτη να κοκκινίζει ακόμη και στη σκέψη. Όμως, αν είσαι μοτοσυκλετιστής, ξέρεις ότι η λογική και η αδρεναλίνη σπάνια πίνουν καφέ στο ίδιο τραπέζι. Εκείνο το πρωί στα Τρίκαλα, ο ήλιος ήταν τόσο λαμπερός που λειτουργούσε σαν "σειρήνα". Κοιτούσαμε με τον Γιάννη την κορυφογραμμή της Πίνδου από μακριά —εκεί που το γαλάζιο του ουρανού ακουμπά το αστραφτερό λευκό του χιονιού— και η απόφαση πάρθηκε σε δευτερόλεπτα: «Πάμε Μπάρο για έναν καραβίσιο?».
Για εμάς, ο Μπάρος δεν είναι απλώς μια διαδρομή στον χάρτη. Είναι ένα ετήσιο προσκύνημα. Τον έχουμε οργώσει όλες τις εποχές· την άνοιξη που τα νερά τρέχουν παντού, το καλοκαίρι που η δροσιά του είναι λύτρωση, το φθινόπωρο που η ομίχλη παίζει κρυφτό με τις κορυφές. Αλλά ο χειμώνας... ο χειμώνας είναι ο "βασιλιάς". Είναι η εποχή που το ομορφότερο, ίσως, ασφάλτινο πέρασμα της Ελλάδας μεταμορφώνεται σε μια λευκή πρόκληση, όπου η άσφαλτος χάνεται κάτω από τον πάγο και η σιωπή του βουνού γίνεται εκκωφαντική.
Ξεκινήσαμε, λοιπόν, όχι γιατί ήμασταν σίγουροι ότι θα φτάσουμε, αλλά γιατί η ίδια η προσπάθεια είναι που μετράει. Φορτώσαμε την Africa Twin και το Tracer, βάλαμε στις αποσκευές τα απαραίτητα "εφόδια" —από εργαλεία (λέμε τωρα !) μέχρι τα μελομακάρονα και τα κεφτεδάκια της Μαρτίνας— και βγήκαμε στον δρόμο. Μια βόλτα που ξεκίνησε για δύο, μας χάρισε μια τυχαία συνάντηση με τον Αντώνη που μας θύμισε την ομορφιά της μοτοσυκλετιστικής παρέας, και κατέληξε σε μια ιεροτελεστία πάνω στο χιόνι. Γιατί τελικά, ο καφές έχει άλλη γεύση όταν τον πιεις εκεί που ο δρόμος σταματά και αρχίζει ο ουρανός.
I: Η Συνάντηση στο Μουργκάνι και η Πύλη της Πίνδου
Η μέρα ξεκίνησε με τις καλύτερες προοπτικές από τα Τρίκαλα. Ο ήλιος έλουζε τον κάμπο, αλλά το βλέμμα μας ήταν κολλημένο στον ορίζοντα, εκεί που οι λευκές κορφές της Πίνδου μας προκαλούσαν. Τα πρώτα χιλιόμετρα αδιάφορα αλλά ξέραμε ότι μετά την Καλαμπάκα αρχίζει το πραγματικό ταξίδι.
Φτάνοντας στη στενή γέφυρα στο Μουργκάνι, το τοπίο αρχίζει να αγριεύει. Είναι το σημείο που λες «τώρα μπαίνουμε στα δύσκολα». Εκεί, σε μια τυχαία στάση για ένα τσιγάρο, το σκηνικό απέκτησε "Old School" αίγλη. Από το πουθενά εμφανίστηκε ο Αντώνης με την θρυλική του Africa Twin 750 — μια μηχανή που μοιάζει να έχει γεννηθεί γι’ αυτά τα βουνά.
Σταθήκαμε πάνω στη γέφυρα, τρεις μηχανές, τρεις αναβάτες με το ίδιο «μικρόβιο». Η κουβέντα σύντομη, όπως αρμόζει σε αναβάτες: «Για Μπάρο;», «Για Μπάρο!». Ένα σύντομο γέλιο, μερικές ευχές για καλό δρόμο και οι δρόμοι μας χώρισαν. Ο Αντώνης τράβηξε για τα δικά του, κι εμείς με τον Γιάννη βάλαμε πλώρη για την Καστανιά, αφήνοντας πίσω μας τον πολιτισμό και μπαίνοντας στην περιοχή του Ασπροποτάμου.
Αφού αποχαιρετήσαμε τον Αντώνη, η γέφυρα στο Μουργκάνι έμεινε πίσω μας να μικραίνει στους καθρέφτες. Ο ήλιος έπαιζε κρυφτό με τα σύννεφα, αλλά η διάθεση ήταν στο "κόκκινο". Ξέραμε ότι από εδώ και πέρα, κάθε χιλιόμετρο θα μας έφερνε πιο κοντά στο λευκό τούνελ του Μπάρου.
Ο δρόμος άρχισε να στενεύει και να ανηφορίζει γλυκά. Η Africa Twin 1100 «γουργούριζε» με ικανοποίηση καθώς το υψόμετρο ανέβαινε, ενώ ο Γιάννης δίπλα μου με το Tracer φαινόταν να απολαμβάνει κάθε στροφή. Η Καστανιά μας περίμενε, αλλά το μυαλό μας ήταν ήδη στο Χαλίκι και στο παγωμένο πέρασμα που μας έκλεινε το μάτι από μακριά.
ΙΙ: Η Ανάβαση στην Καστανιά και το Πέρασμα στον Ασπροπόταμο
Μετά το Μουργκάνι, ο δρόμος αρχίζει να σου ξεκαθαρίζει τις προθέσεις του. Οι ευθείες τελειώνουν και η Πίνδος αρχίζει να «διπλώνει» την άσφαλτο σε στροφές που σε κάνουν να ξεχνάς τι θα πει έκτη, πέμπτη ή ακόμη και τέταρτη ταχύτητα. Η διαδρομή προς την Καστανιά είναι ίσως το καλύτερο «ζέσταμα» για κάθε αναβάτη. Ο Γιάννης άρχισε να σημαδεύει τις κορυφές των στροφών κι εγώ από πίσω απολάμβανα τον ήχο του κινητήρα που άλλαζε χροιά όσο το υψόμετρο ανέβαινε.
Η Καστανιά μας υποδέχτηκε πνιγμένη στα έλατα. Είναι το τελευταίο «οχυρό» του πολιτισμού πριν το τοπίο γίνει εντελώς αλπικό. Κάναμε μια σύντομη στάση για να ρυθμίσουμε τον εξοπλισμό μας – το κρύο άρχισε πλέον να γίνεται αισθητό, παρά τον ήλιο. Από εδώ και πέρα, ο δρόμος μας οδηγεί προς το Χαλίκι, ακολουθώντας την κοίτη του Ασπροποτάμου.
Σε αυτό το κομμάτι, η οδήγηση γίνεται μαγεία. Δεξιά σου το ποτάμι, αριστερά σου οι απόκρημνες πλαγιές και μπροστά σου μια άσφαλτος που γυαλίζει από την υγρασία. Περνώντας τα πέτρινα γεφύρια, νιώθεις ότι ο χρόνος έχει σταματήσει κάπου στη δεκαετία του '50. Η κίνηση μηδενική – μόνο εμείς, οι μηχανές μας και η ανάσα του βουνού. Όσο πλησιάζαμε στη διασταύρωση για το Χαλίκι, το λευκό στις κορυφές Κακαρδίτσα και Περιστέρι δεν ήταν πια μια μακρινή εικόνα, αλλά μια πραγματικότητα που μας περίμενε.
III: Στην Κόψη του Πάγου – Η Αναμέτρηση με τον Μπάρο
Αφήνοντας πίσω μας τη διασταύρωση για το Χαλίκι (Αριστερά προς Συρράκο-Καλαρρύτες), ο δρόμος σταμάτησε να μας «προειδοποιεί» και άρχισε να μας δείχνει το πραγματικό του πρόσωπο. Το ημερολόγιο έλεγε 15 Δεκεμβρίου και, παρόλο που ο ήλιος προσπαθούσε να μας ξεγελάσει, το υψόμετρο δεν αστειευόταν. Ξέραμε από την αρχή ότι ο Μπάρος θα ήταν κλειστός από το χιόνι, αλλά όπως λένε, «αν δεν πας να δεις, δεν ξέρεις».
IV: Το Λευκό και το μαύρο
Αφήνοντας πίσω την ασφάλεια του δάσους, ο δρόμος αρχίζει να ανηφορίζει απότομα, σαν να θέλει να μας φέρει πιο γρήγορα κοντά στα σύννεφα. Είναι εκείνο το σημείο όπου το τοπίο «γυρνάει», το πράσινο υποχωρεί και οι πρώτες λευκές γλώσσες χιονιού κάνουν την εμφάνισή τους πάνω στην άσφαλτο. Στην αρχή είναι λίγες νιφάδες στις άκρες, αλλά σύντομα ο δρόμος γίνεται ένα μωσαϊκό από μαύρο και λευκό.
Η αδρεναλίνη ανεβαίνει μαζί με το υψόμετρο, αλλά φέρνει μαζί της και έναν ύπουλο εχθρό: τον μαύρο πάγο. Στις ανήλιες στροφές, εκεί που ο ήλιος δεν φτάνει ποτέ τον Δεκέμβρη, η άσφαλτος γυαλίζει σαν καθρέφτης. Κάθε κλίση της μηχανής γίνεται μια άσκηση ακριβείας. Οδήγηση με πολύ προσοχή με προσοχή, ενώ το μυαλό δουλεύει υπερωρίες.
Είναι η στιγμή της μεγάλης απόφασης. Σταματάμε για λίγο, κοιταζόμαστε μέσα από τις ζελατίνες των κράνων και το ερώτημα πλανάται στον παγωμένο αέρα χωρίς να ειπωθεί: «Συνεχίζουμε ή σταματάμε;». Η λογική λέει ότι ο Μπάρος θα είναι κλειστός λίγο πιο πάνω, αλλά το ένστικτο του αναβάτη σε σπρώχνει να δεις τι κρύβει η επόμενη φουρκέτα. Η ανησυχία για τον πάγο παλεύει με την επιθυμία για την κορυφή. Τελικά, η απόφαση είναι μία: θα πάμε όσο μας επιτρέψει το βουνό. Με σεβασμό, χαμηλές ταχύτητες και την υπόσχεση ότι αν ο δρόμος γίνει αδιάβατος, η κορυφή μας θα είναι εκεί που θα σβήσουμε τους κινητήρες.
Πριν η άσφαλτος παραδοθεί στο λευκό του πάγου, η διαδρομή στους πρόποδες του Μπάρου σε τυλίγει σε μια αγκαλιά από έλατα. Το ελατόδασος εδώ δεν είναι απλώς ένα τοπίο· είναι ένας ζωντανός οργανισμός που αναπνέει μαζί σου. Το βαθύ πράσινο των δέντρων, φορτωμένο με την υγρασία του Δεκέμβρη, μοιάζει να απορροφά κάθε περιττό θόρυβο, προετοιμάζοντάς σε για την απόλυτη απομόνωση που ακολουθεί.
Δίπλα στον δρόμο, μικρά ποτάμια και ρυάκια ξεπηδούν μέσα από τις πέτρες. Το νερό τους είναι τόσο κρυστάλλινο που μοιάζει με υγρό διαμάντι, παγωμένο και αγνό, ταξιδεύοντας αδιάκοπα προς τον Αχελώο. Είναι οι φλέβες της Πίνδου που κρατούν το βουνό ζωντανό.
Και τότε, έρχεται η στιγμή που κάθε ονειροπόλος αναζητά. Σταματάς τη μηχανή και κλείνεις τον διακόπτη.
Στην αρχή, η ξαφνική παύση του κινητήρα σου προκαλεί ένα δέος. Μετά, η σιωπή αρχίζει να «τραγουδά». Μακριά από το βουητό της πόλης, τις κόρνες και την ανούσια βαβούρα, οι αισθήσεις σου οξύνονται. Ακούς το θρόισμα του αέρα μέσα στις βελόνες των ελάτων, το μακρινό κελάρυσμα του νερού και την ανάσα του ίδιου του βουνού. Είναι μια σιωπή που δεν σε τρομάζει, αλλά σε λυτρώνει. Σε εκείνο το σημείο, ανάμεσα στο δάσος και την κορυφή, νιώθεις ότι ο χρόνος δεν μετριέται πια με λεπτά, αλλά με χτυπούς της καρδιάς και καθαρό οξυγόνο. Είναι η στιγμή που καταλαβαίνεις ότι η ελευθερία δεν είναι ταχύτητα, αλλά η δυνατότητα να ακούς τη φύση να σου ψιθυρίζει τα μυστικά της.
V.Το Πέρασμα του Μπάρου (ή Αυχένας του Μπάρου)
Δεν είναι απλώς ένας δρόμος· είναι ένας θρύλος της Πίνδου που συνδέει τη Θεσσαλία με την Ήπειρο. Αποτελεί το υψηλότερο ασφαλτοστρωμένο οδικό πέρασμα στην Ελλάδα, φτάνοντας σε υψόμετρο 1.905 μέτρων.
1. Το Πέρασμα του Μπάρου: Η "Στέγη" της Πίνδου
Γεωγραφία & Ιστορία: Βρίσκεται ανάμεσα στις κορυφές Περιστέρι (Λάκμος) και Κακαρδίτσα. Για αιώνες, ήταν το μονοπάτι που χρησιμοποιούσαν τα καραβάνια των αγωγιατών και οι κτηνοτρόφοι για να μεταφέρουν εμπορεύματα και κοπάδια από τα Τρίκαλα προς τα Ιωάννινα.
Τα Σύνορα: Μέχρι το 1912, το πέρασμα αυτό αποτελούσε το φυσικό σύνορο μεταξύ του ελεύθερου Ελληνικού κράτους και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Η Διαδρομή: Ο δρόμος ασφαλτοστρώθηκε πλήρως μόλις το 2014. Είναι μια διαδρομή 24 χιλιομέτρων που κόβει την ανάσα με την άγρια ομορφιά της, τις απότομες χαράδρες και την παντελή έλλειψη προστατευτικών μπαρών σε πολλά σημεία, γεγονός που την κάνει αγαπημένη των adventure αναβατών.
Πρόσβαση: Λόγω του υψομέτρου, το πέρασμα παραμένει κλειστό από τον Οκτώβριο έως τον Μάιο λόγω του χιονιού και του πάγου.
2. Τα Χωριά του Ασπροποτάμου (Θεσσαλική Πλευρά)
Αυτά είναι τα τελευταία χωριά πριν την ανάβαση από την πλευρά των Τρικάλων:
Χαλίκι: Το βορειότερο χωριό του Ασπροποτάμου σε υψόμετρο 1.150μ. Είναι ένας αυθεντικός βλάχικος οικισμός, χτισμένος εκεί που πηγάζει ο Αχελώος. Η ησυχία του τον χειμώνα είναι παροιμιώδης.
Ανθούσα: Ένα πανέμορφο χωριό, γνωστό για την εντυπωσιακή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου και το πέτρινο γεφύρι του Μίχου. Η φύση γύρω από την Ανθούσα είναι γεμάτη τρεχούμενα νερά και πυκνά δάση.
3. Τα Χωριά των Τζουμέρκων (Ηπειρώτικη Πλευρά)
Μόλις κατηφορίσεις από την κορυφή του Μπάρου προς την Ήπειρο, συναντάς τους "αετούς" των Τζουμέρκων:
Καλαρρύτες: Ένα χωριό-κόσμημα, χτισμένο στο χείλος της χαράδρας του Καλαρρύτικου ποταμού. Φημισμένο για τους αργυροχρυσοχόους του (από εδώ κατάγεται η οικογένεια Bulgari). Τα πέτρινα αρχοντικά και τα καλντερίμια του είναι ανέγγιχτα από τον χρόνο.
Συρράκο: Απέναντι ακριβώς από τους Καλαρρύτες, χωρισμένο από μια βαθιά χαράδρα. Είναι ένας παραδοσιακός οικισμός όπου απαγορεύονται τα αυτοκίνητα, προσφέροντας την απόλυτη αίσθηση επιστροφής στο παρελθόν.
Ματσούκι: Λιγότερο γνωστό αλλά εξίσου εντυπωσιακό, σκαρφαλωμένο σε μια απότομη πλαγιά. Από εδώ ξεκινά ένας δρόμος που οδηγεί επίσης προς τον Μπάρο και προσφέρει θέα που κόβει την ανάσα προς τους καταρράκτες της περιοχής.
4. Η Εμπειρία της Διαδρομής
Αυτό που κάνει τον Μπάρο μοναδικό είναι η εναλλαγή των τοπίων. Ξεκινάς από τα βαθύσκιωτα ελατοδάση του Ασπροποτάμου, περνάς από κρυστάλλινα ρυάκια και ξαφνικά το τοπίο γίνεται "σεληνιακό" και γυμνό, με τεράστιους ορεινούς όγκους να σε περιβάλλουν.
Η απόλυτη ησυχία στην κορυφή είναι το μεγαλύτερο δώρο. Όταν σβήνεις τη μηχανή, ο μόνος ήχος είναι ο αέρας που "σφυρίζει" ανάμεσα στις κορυφές και το μακρινό κουδούνισμα κάποιου κοπαδιού αν είναι καλοκαίρι. Είναι το σημείο όπου ο άνθρωπος νιώθει μικρός μπροστά στο μεγαλείο της Πίνδου.
Συμβουλή: Αν σχεδιάζεις να τον περάσεις, φρόντισε να έχεις γεμάτο ντεπόζιτο, καθώς δεν υπάρχει βενζινάδικο για πολλά χιλιόμετρα, και πάντα να ελέγχεις τον καιρό, ακόμα και την άνοιξη!
V. Καφές, μελομακάρονα και Κεφτεδάκια στην "Ταράτσα" της Ελλάδας
Φτάσαμε. Εκεί που ο δρόμος αποφασίζει να γίνει ένα με τον ουρανό και το χιόνι σκεπάζει κάθε ίχνος ανθρώπινης παρέμβασης. Σχεδόν στην κορυφή του Μπάρου, στα 1.905 μέτρα, η φύση έχει τον τελευταίο λόγο. Σβήσαμε τις μηχανές και για μερικά λεπτά απλώς χαζεύαμε. Η θέα προς τα Τζουμέρκα και τις κορυφές της Ηπείρου ήταν τόσο καθαρή που ένιωθες ότι αν απλώσεις το χέρι, θα αγγίξεις τον ορίζοντα.
Όμως, η παγωνιά του Δεκέμβρη δεν αργεί να σε επαναφέρει στην πραγματικότητα. Ήταν η ώρα για τη δική μας ιεροτελεστία, αυτή που κάνει κάθε οδοιπορικό να μένει χαραγμένο στη μνήμη. Γονάτισα δίπλα στην Africa, έστησα το γκαζάκι πάνω στην παγωμένη άσφαλτο και το μπρίκι πήρε τη θέση του. Ο ήχος του νερού που βράζει μέσα στην απόλυτη σιωπή του βουνού και το άρωμα του Ελληνικού καφέ είναι αυτό που χαράσεται στην μνήμη συμπληρώνοντας κομμάτι αυτού του παζλ.
Και τότε, άνοιξαν τα «εφόδια». Λίγο πριν τα Χριστούγεννα, ο ελληνικός καφές συνοδεύτηκε από μελομακάρονα, αλλά το πραγματικό τρόπαιο ήταν το ταπεράκι της Μαρτίνας. Τα κεφτεδάκια της, ακόμα μυρωδάτα, ήταν το απόλυτο "καύσιμο" για την ψυχή μας. Καθισμένοι στο κράσπεδο, με τον Γιάννη να απολαμβάνει τον καφέ του δίπλα στο Tracer, νιώθαμε βασιλιάδες. Δεν χρειαζόμασταν τίποτα παραπάνω. Μόνο αυτή τη στιγμή, το κρύο να μας τσιμπάει τα μάγουλα και τη γεύση της επιτυχίας σε κάθε γουλιά.
Επίλογος: Η Ουσία πίσω από το στρίψιμο του δεξιού μας καρπού
Καθώς κατηφορίζαμε προς τον πολιτισμό και τα φώτα της πόλης άρχισαν να αντικαθιστούν το λευκό της Πίνδου, η σκέψη μου έμεινε πίσω, εκεί στον αυχένα του Μπάρου. Για πολλούς, ένα τέτοιο ταξίδι μέσα στην καρδιά του χειμώνα μοιάζει με ταλαιπωρία. Για εμάς όμως, είναι η απόλυτη κάθαρση.
Τα μοτοσυκλετιστικά ταξίδια δεν είναι απλώς μετακίνηση από το σημείο Α στο σημείο Β. Είναι η αίσθηση της απόλυτης ελευθερίας που νιώθεις όταν ο αέρας χτυπά το κράνος σου και ο δρόμος ξετυλίγεται μπροστά σου σαν μια υπόσχεση. Είναι αυτή η μοναδική σύνδεση με το περιβάλλον· δεν βλέπεις το τοπίο μέσα από ένα τζάμι, είσαι μέρος του. Νιώθεις τη μυρωδιά του ελάτου, την παγωνιά του νερού και την υγρασία του πάγου στο δέρμα σου.
Όμως, η ελευθερία αυτή θα ήταν μισή χωρίς την παρέα. Η φιλία στον δρόμο σφυρηλατείται στις δύσκολες στροφές, στη σιωπηλή κατανόηση όταν ο πάγος δυσκολεύει και στο μοίρασμα ενός καφέ πάνω στη σέλα. Είναι η σιγουριά ότι ο φίλος σου είναι εκεί, στον καθρέφτη σου, έτοιμος να σταματήσει αν χρειαστεί, έτοιμος να γελάσει μαζί σου με τα κεφτεδάκια της Μαρτίνας στην "ταράτσα" της Ελλάδας.
Η πατρίδα μας κρύβει θησαυρούς που περιμένουν εκείνους που τολμούν να τους ανακαλύψουν. Τα ελληνικά βουνά έχουν μια άγρια, ατίθαση ομορφιά που σε προκαλεί να την σεβαστείς και να την ερωτευτείς. Από το Μουργκάνι μέχρι τον Μπάρο και από τον Ασπροπόταμο μέχρι τα Τζουμέρκα, κάθε στροφή είναι και μια νέα σελίδα στο βιβλίο των αναμνήσεών μας.
Επιστρέψαμε στα Τρίκαλα με παγωμένα χέρια αλλά με ζεστή την ψυχή. Γιατί τελικά, αυτό που μένει δεν είναι τα χιλιόμετρα στο κοντέρ, αλλά οι άνθρωποι που είχες δίπλα σου και οι εικόνες που σε έκαναν να νιώσεις, έστω και για λίγο, ότι ο κόσμος σου ανήκει.
Μέχρι την επόμενη στροφή, καλούς δρόμους σε όλους!